Programas de prevención escolar, familiar y comunitaria en adicciones comportamentales en América Latina: una revisión sistemática
Identificadores
Identificadores
Visualización o descarga de ficheros
Visualización o descarga de ficheros
Fecha de publicación
2026-01Título de revista
Revista Iberoamericana de Psicología y Salud
Tipo de contenido
Artigo
DeCS
Programas Sociales | estudiantesMeSH
Internet | StudentsResumen
Antecedentes/Objetivos: Esta revisión sistemática (RS) tuvo como objetivo analizar la existencia, características y efectividad de programas de prevención escolar, familiar y comunitaria en América Latina dirigidos al Uso Problemático de Internet (UPI), el juego problemático y la adicción a videojuegos. Método: La RS se desarrolló siguiendo las directrices PRISMA y fue registrado en PROSPERO. La búsqueda se llevó a cabo en octubre de 2024 en Medline, Embase, PsycInfo, Scielo, Cochrane Library, Web of Science, Scopus, Dialnet y Redalyc. Se recibieron alertas mensuales hasta septiembre de 2025. Resultados: Los programas identificados son de ámbito escolar con un enfoque de promoción de hábitos de salud, abordando únicamente el tiempo de pantallas. No se han dentificado programas de prevención familiar y/o comunitaria. Programas como ACTIVITAL, Mexa-se y Fortaleça sua Saúde han mostrado ciertos logros en la reducción del tiempo frente a pantallas, aunque su impacto a largo plazo y sostenibilidad son limitados. Conclusiones: La falta de métodos de evaluación estandarizados dificulta la comparación y replicación de intervenciones en contextos sociales y culturales diversos. Se subraya la necesidad de estrategias integrales, culturalmente adaptadas y multicomponentes que incluyan a escuelas, familias y comunidades para reducir la creciente prevalencia de estas adicciones comportamentales en América Latina. Background/Aim: This systematic review (SR) aimed to analyze the existence, characteristics, and effectiveness of school, family, and community prevention programs in Latin America targeting Problematic Internet Use (PIU), problematic gambling, and video game addiction. Method: The SR was conducted following PRISMA guidelines and was registered in PROSPERO. The search was carried out in October 2024 in Medline, Embase, PsycInfo, Scielo, Cochrane Library, Web of Science, Scopus, Dialnet, and Redalyc. Monthly alerts were received until September 2025.
Results: The identified programs are school-based with a focus on promoting healthy habits and addressing screen time exclusively. No family and/or community prevention programs have been identified. Programs such as ACTIVITAL, Mexa-se, and Fortaleça sua Saúde have shown some success in reducing screen time, although their long-term impact and sustainability are limited. Conclusions: The lack of standardized evaluation methods hinders the comparison and replication of interventions in diverse cultural and social contexts. The need for comprehensive, culturally adapted,
and multicomponent strategies involving schools, families, and communities is emphasized to reduce the increasing prevalence of these behavioral addictions in Latin America. Antecedentes/Obxectivos: Esta revisión sistemática (RS) tivo como obxectivo analizar a existencia, características e efectividade de programas de prevención escolar, familiar e comunitaria en América Latina dirixidos ao Uso Problemático da internet, o xogo problemático e a adicción a videoxogos. Método: A RS desenvolveuse seguindo as directrices PRISMA e foi rexistrado en PROSPERO. A procura levou a cabo en outubro de 2024 en Medline, Embase, PsycInfo, Scielo, Cochrane Library, Web of Science, Scopus, Dialnet e Redalyc. Recibíronse alertas mensuais ata setembro de 2025. Resultados: Os programas identificados son de ámbito escolar cun enfoque de promoción de hábitos de saúde, abordando unicamente o tempo de pantallas. Non se han dentificado programas de prevención familiar e/o comunitaria. Programas como ACTIVITAL, Mexa-se e Fortaleça sua Saúde mostraron certos logros na redución do tempo fronte a pantallas, aínda que o seu impacto a longo prazo e sustentabilidade son limitados. Conclusións: A falta de métodos de avaliación estandarizados dificulta a comparación e replicación de intervencións en contextos sociais e culturais diversos. Sublíñase a necesidade de estratexias integrais, culturalmente adaptadas e multicomponentes que inclúan a escolas, familias e comunidades para reducir a crecente prevalencia destas adiccións comportamentales en América Latina.
Excepto si se señala otra cosa, la licencia del ítem se describe como Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0)











